Kryzys – i co dalej?

5 lutego 2016

Ekonomia nie może być wyrzucona do klas szkolnych i biur statystycznych, nie może być nauką ezoteryczną. Jest to filozofia ludzkiego życia i ludzkiej aktywności, odnosi się ona do każdego i do wszystkiego.

Ludwig von Mises

Mnóstwo pytań, mało odpowiedzi
Żyjemy obecnie w epoce kryzysu – mało kto byłby gotów temu stwierdzeniu zaprzeczyć. Nie jest to jednak tylko i wyłącznie kryzys gospodarczy; mamy dziś także do czynienia z innym, pozostającym niejako na uboczu, kryzysem – ekonomii jako nauki. Nie ma się jednak temu co dziwić – nauka, która po dekadach rozwoju i ogólnego prosperity ogłosiła na początku XXI wieku swój ostateczny sukces (por. wypowiedzi Alana Greenspana, ówczesnego szefa amerykańskiego banku centralnego), nie potrafiła przewidzieć największego od czasów przedwojennych załamania gospodarczego. Ekonomia, silnie upodobniona do nauk ścisłych poprzez coraz szersze zastosowanie technik matematycznych i statystycznych (tzw. ekonometria) stworzyła wokół siebie złudne wrażenie „naukowości” i obiektywizmu. Światowy kryzys gospodarczy podważył jednak wiarę wielu w słuszność twierdzeń i teorii tzw. ekonomii mainstreamowej, której zwolennicy nie byli w stanie w przekonujący sposób wyjaśnić, mówiąc eufemistycznie, co poszło nie tak.
Konsekwencją wspomnianych wydarzeń jest fakt, że ludzie zaczęli na własną rękę szukać odpowiedzi na nurtujące ich ekonomiczne pytania (zwłaszcza w USA, lecz także w Europie). Zaczęto szukać ich poza wspomnianym „głównym nurtem” i oficjalnymi komunikatami Rezerwy Federalnej (banku centralnego Stanów Zjednoczonych, szczególnie mocno zaangażowanego w tzw. „walkę z kryzysem”). W Wielkiej Brytanii studenci prestiżowych uniwersytetów (m.in. London School of Economics czy The University of Manchester) zaczęli tworzyć tzw. Stowarzyszenia Ekonomii Pokryzysowej (ang. Post-Crash Economic Societies), stawiające sobie za cel radykalną zmianę sposobu nauczania ekonomii, przede wszystkim poprzez włączenie do programu obecnie ignorowanych szkół i perspektyw ekonomicznych. W Polsce podobnych inicjatyw przybywa – warto wspomnieć chociażby o Lekcjach Ekonomii organizowanych przez wrocławski Instytut Misesa czy rosnącą popularność tzw. Klubów Austriackiej Szkoły Ekonomii.

Ekonomia telewizyjna
Jakże często, obserwując media czy słuchając wypowiedzi ekspertów, można odnieść wrażenie, że ekonomia to zbiór luźno lub w ogóle za sobą nie powiązanych praw, twierdzeń i zasad, o których każdy ma inne zdanie. Sytuację pogarsza fakt, że codziennie jesteśmy zalewani mnóstwem gospodarczych informacji i statystyk, które same w sobie niewiele nam mówią. Ludzi, którzy potrafiliby przedstawić je w szerszym kontekście i przeprowadzić solidną i rzeczową analizę, jest jak na lekarstwo; mam tu na myśli tak dziennikarzy (konia z rzędem temu, kto znajdzie jakiegokolwiek rzeczywiście znającego się na rzeczy) i tzw. ekspertów, którzy na ogół nie są w stanie wyjaśnić swoich opinii w sposób zrozumiały dla przeciętnego zjadacza chleba. Sytuacja ta powoduje, że zdecydowana większość społeczeństwa staje się, mówiąc obrazowo, bezbronna wobec przekazu zewnętrznego, najczęściej przybierającego postać zapraszanych do telewizyjnego studia ekonomistów. W dziedzinie, w której nawet Nagroda Nobla była niejednokrotnie przyznawana ekonomistom o skrajnie różnych poglądach i wynikach badań (przykładem Hayek i Myrdal w 1974 roku), posiadanie własnej, popartej rzeczowymi argumentami opinii jest niesłychanie ważne. Wyrobienie takowej jest w tym momencie bardzo trudne.

Edukacja jako remedium
Powyższe rozważania prowadzą nas do następującego wniosku: nigdy nie było większej i pilniejszej potrzeby na solidną edukację ekonomiczną. Na edukację, trzeba zaznaczyć, całościową i przedstawiającą teorię ekonomii w sposób spójny i logiczny, choć posługującą się perspektywami różnych nurtów. Dlatego, w serii artykułów, które będą regularnie ukazywać się na tej stronie, postaram się w sposób jak najbardziej przejrzysty i – co niesłychanie ważne – spójny, przedstawić szeroko rozumiane podstawy teorii ekonomii. Posługiwać się będę głównie nauczaniem tak zwanej Szkoły Austriackiej (ponieważ uważam ją na najlepiej i najbardziej logicznie opisującą ekonomiczną rzeczywistość), ale z pewnością nie zabraknie odniesień i porównań z innymi nurtami ekonomicznymi. Co więcej, analizy wzbogacone będą o różnorodne przykłady z życia codziennego, aby ułatwić stosowanie nowo zdobytej wiedzy w praktyce.
Serię rozpocznę od przedstawienia metodologii, za pomocą której zdobywamy wiedzę ekonomiczną. Następnie, poprzez analizę ludzkiego działania i teorii wartości, dojdziemy do tematu wymiany (pośredniej i bezpośredniej), a przez to do fenomenu rynku i cen. W dalszej części przeanalizuję proces produkcji i różne formy rynku (np. monopol). Serię zakończy cykl artykułów o pieniądzu, bankowości i tzw. cyklu koniunkturalnym. Przyjrzymy się także konsekwencjom działań państwa w gospodarce.

Mateusz Urban

Polub NamZależy.pl

Subskrybuj NamZależy.pl



Loading Facebook Comments ...

Transmitowane równocześnie orędzia premier Szydło i prezydenta Dudy wzbudziły wiele emocji. Zdaniem internautów TVP popełniło błąd (video)

Włosi w specyficzny sposób protestują przeciw imigrantom. Na polu rolnym wykoszono wielki "obrazek" przeciw UE i cudzoziemcom (video)

Kukiz zaatakował protestujących ws. sądownictwa: oszaleliście??? Mam stanąć obok Platformy?

Weto prezydenta Dudy oburzyło PiS. Jak zareaguje Kaczyński? (video)

Demonstracje przed domem Grzegorza Schetyny we Wrocławiu

Andrzej Duda zawetował dwie ustawy o sądownictwie. PiS rozczarowane zachowaniem prezydenta (video)

Adam Andruszkiewicz ostrzega: wpływowa fundacja powiązana z Sorosem przygotowuje plany organizacji "polskiego majdanu"

Od niedzieli pigułka "dzień po" będzie dostępna tylko na receptę

Beata Tadla prowokuje Krystynę Pawłowicz? Dziennikarka opublikowała zdjęcie z siostrą posłanki

Donald Tusk chwali protestujących przeciw PiS: nie można zmarnować tej energii

Holenderska gazeta codzienna publikuje grafikę z karykaturą sikającego Kaczyńskiego

Senat przyjął w nocy ustawę o Sądzie Najwyższym. Przed parlamentem odbyły się kolejne demonstracje (video)

Przeciwnicy zmian w sądownictwie zaatakowali pod Sejmem posła Jakubiaka. Polityk został eskortowany w asyście kilkunastu policjantów

Wojciech Cejrowski o opozycji: to oni mówią plugawym językiem przy ośmiorniczkach (video)

Wiceszef MSWiA Jarosław Zieliński do opozycji: komuniści i esbecy, precz z łotrami

Najnowszy sondaż IBRiS dla Onetu: 52 proc. respondentów przeciwko PiS. Młodzi ludzie niezadowoleni

Orędzie premier Beaty Szydło: My jesteśmy władzą odpowiedzialną i jeśli na coś się umówiliśmy z obywatelami, to chcemy tego dotrzymać (video)

Donald Tusk wystosował oświadczenie w sprawie sytuacji w Polsce. Apel do prezydenta Dudy

Manifestacje pod Sejmem i Pałacem Prezydenckim. Demonstranci blokowali ul. Wiejską. Interweniowała policja (video)

Sejm przyjął ustawę o Sądzie Najwyższym. Uwzględniono kilka poprawek

Ostra reakcja posła Kukiz'15 na zachowanie opozycji: "Do jasnej cholery, krzywdę chcecie nam zrobić?!" (video)

Niepewna sytuacja PSL w Sejmie? W związku z odejściem posłanki klub niedługo może przestać istnieć

Jarosław Kaczyński tłumaczy swoje agresywne zachowanie: pewna miara została przekroczona (video)

Kolejne niepokojące zachowanie w Sejmie. Doszło do przepychanek między Petru, a Suskim. Posłowie prawie, że pobili się o mikrofon (video)

Sondaż Polsat News: Janusz Korwin-Mikke liderem opozycji. Europoseł może liczyć na 47,5 proc. głosów poparcia

Krystyna Pawłowicz przed posiedzeniem komisji: zamknijcie mordy! (video)

Gorąca noc w Sejmie. Awantury, okrzyki, wyzwiska. Nie tylko Kaczyński dał się ponieść emocjom (video)

Kaczyński do opozycji: "zamordowaliście mojego brata, jesteście kanaliami!". Awantura nocą w Sejmie (video)

Korwin-Mikke: PiS twierdzi, że sądownictwo opanowane jest przez skorumpowaną SBecką mafię. I zajęło się wyganianiem diabła Belzebubem (video)

Marian Kowalski: Schetyna powinien stracić immunitet i trafić do więzienia (video)

Top